27 Μαΐ 2019

ΝΕΥΡΟ-ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑ> Εντερο-Εγκεφαλικός άξονας και οι επιπτώσεις στην υγεία μας. Μερος Β'

της Βίκυς Χρυσού






































Επιστρέφουμε λοιπόν στο κεντρικό θέμα της ενότητας αυτής που είναι η επικοιωνία μεταξύ εντέρου και εγκεφάλου.

Εκατοντάδες επιστημονικές έρευνες βεβαιώνουν την αλληλεπίδραση μεταξύ εγκεφάλου και εντέρου. Ο εγκέφαλος επηρεάζει την υγεία του εντέρου και το έντερο με τη σειρά του επιδρά στην υγεία του εγκεφάλου. Ωστόσο μετά εκπλήξεως παρατηρούμε πως το έντερο είναι αυτό που έχει τον κύριο λόγο σε αυτή την επικοινωνία. Μόλις 10% των πληροφοριών αυτής της επικοινωνίας μεταφέρονται από τον εγκέφαλο προς το έντερο, ενώ κατά 90% είναι το έντερο που μιλά στον εγκέφαλο!

H διατροφή, το ανοσοποιητικό σύστημα και η εντερική χλωρίδα έχουν άμεσες επιπτώσεις στην υγεία του εγκεφάλου και μέσω αυτού επηρεάζουν τα συναισθήματα και την ψυχική μας υγεία.

Σίγουρα θα γνωρίζεις τουλάχιστον έναν άνθρωπο στο περιβάλλον σου που αντιμετωπίζει διακυμάνσεις στη διάθεση του, φοβίες, κατάθλιψη ή Άλτσχάιμερ ή κάποια άλλη νευροεκφυλιστική νόσο που έχει την αιτία της στον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα του...

Η επικοινωνία μεταξύ αυτών των δύο βασικών οργάνων, των δύο εγκεφάλων μας δεν είναι καθόλου τυχαία. Όπως έχει αποδειχτεί ήδη εντός της μήτρας, κατά τη διάρκεια της κύησης τα δύο αυτά όργανα σχηματίζονται από τον ίδιο ιστό(!). Έτσι ακόμη και στην ενήλικη ζωή παραμένει μια άμεση επικοινωνία μεταξύ τους, η οποία αποτελεί τον εντερο-εγκεφαλικό άξονα.

Η επικοινωνία συμβαίνει με πολλούς και διάφορους τρόπους. Κατ' αρχήν ένα μέρος της επικοινωνίας ακολουθεί την οδό του νευρικού συστήματος του νωτιαίου μυελού. Ένα άλλο μεγάλο μέρος ακολουθεί το πνευμονογαστρικό νεύρο (στο οποίο θα αφιερωθεί ειδικό άρθο στη συνέχεια), το οποίο είναι ένα μεγάλο νεύρο που συνδέει το εγκεφαλικό στέλεχος με το πεπτικό σύστημα. Άλλη οδός επικοινωνίας είναι το εντερικό νευρικό σύστημα, το οποίο διαθέτει 100 εκ. νευρικά κύτταρα κατά μήκως της εντερικής οδού και αποτελεί ένα αυτόνομο νευρικό σύστημα, που όμως επικοινωνεί και με τον εγκέφαλο. Τέλος οι δύο αυτοί "εγκέφαλοι" επικοινωνούν και μέσα από την παραγωγή ορμονών και νευροδιαβιβαστών.

Πέρα απόμως από τις διάφορες αυτές νευρικής φύσεως οδούς επικοινωνίας είναι και τα βακτήρια της εντερικής χλωρίδας που συμβάλλουν στην επικοινωνία, που όπως φαίνεται δεν έχουν σαν αποκλειστική τους ασχολία την πέψη των τροφών...

Τα βακτήρια αυτά εκκρίνουν διάφορες ουσίες-διαβιβαστές ώστε να επικοινωνήσουν μεταξύ τους, αλλά και με τον υπόλοιπο οργανισμό. Επιπλέον διαθέτουν ειδικούς υποδοχείς (πρωτεϊνες), που μέσω των νεύρων συνδέονται με τον εγκέφαλο. Έτσι οι επιστήμονες εικάζουν πως μέσω της διατροφής μπορεί κανείς να επιδράσει στον εγκέφαλο....

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να παραθέσω ένα παράδειγμα από την προσωπική μου εμπειρία. Μετά από μια αναγκαστική χρήση αντιβίωσης για πρόβλημα με το φρονιμίτη που αντιμετώπιζα ξεκίνησε μια πολύχρονη ταλαιπωρία με το έντερο.  Η αντιβίωση επέδρασε εντελώς αρνητικά στην εντερική χλωρίδα και προκάλεσε σειρά από συμπτώματα δυσπεψίας, πριξιμάτων και πόνων στην κοιλιακή χώρα. Οι προτάσεις των ειδικών ήρθαν με αποφυγή διαφόρων τροφίμων μα δεν βοήθησαν. 3 χρόνια αργότερα διαγνώστηκε δυσανεξία στη λακτόζη. Στην μέχρι τότε ακρεοφαγική διατροφή προστέθηκε και η πλήρης αποφυγή προϊόντων αγελαδινού γάλατος. Το πρόβλημα όμως δεν αποκαταστάθηκε. Τα συμπτώματα κόπωσης, έλλειψης ενέργειας και διακυμάνσεων στη διάθεση αυξάνονταν. Με δική μου πρωτοβουλία ελέγξαμε τη βιταμίνη D. Αυτή είχε πέσει στο 12, ενώ για μια καλή υγεία οφείλει να είναι γύρω στο 50(!). Στο μεταξύ το στρες προκάλεσε και συμπτώματα ευερέθιστου εντέρου, με αποτέλεσμα ο οργανισμός να μην απορροφά τη βιταμίνη D, μολονότι είχα αρχίσει λήψη της σε μεγάλες δόσεις επί ένα έτος... Αποβαλλόταν! 
Αυτή η εντερική κατάσταση μαζί με την έλλειψη βιταμίνης D, είχε σαν αποτέλεσμα την εμφάνιση περιοδοντίτιδας και χτύπησε τελικά και στο θυροειδή με συμπτώματα υποθειροειδισμού... που φανερώθηκε καθώς αυξανόταν οι τιμές της ορμόνης THS (hyroid stimulating hormone) που στέλνει ο εγκέφαλος για να διεγείρει τη λειτουργία του θυροειδή... 
Η κατάσταση άρχισε να αντιστρέφεται μετά από μια 3ήμερη νηστεία και στοχευμένη χρήση προβιοτικών μαζί με πλήρη αποχή από λευκό αλεύρι και ζάχαρη. Παράλληλα με μια συστηματική αλλαγή στη διατροφή και μόλις μέσα σε ένα μήνα η βιταμίνη D ανέβηκε στο δείκτη 30 και η ενέργεια άρχισε επίσης να επιστρέφει. Το έντερο άρχισε επιτέλους να την απορροφά και να στέλνει μηνύματα υγείας στον υπόλοιπο οργανισμό!
Αναμένω τα αποτελέσματα στη συνέχεια για να σας ενημερώσω και με την ανάκαμψη του υπόλοιπου οργανισμού... Ωστόσο ακόμη και έως αυτού του σημείου γίνεται άμεσα σαφής η σημασία της καλής εντερικής υγείας σε σχέση με την ψυχική και σωματική μας υγεία από το παράδειγμα τούτο... 

Μολονότι έδρα ελέγχου της ύπαρξης μας λοιπόν ο εγκέφαλος χαίρει πολύ μικρού ενδιαφέροντος. Αν παρακολουθήσει κανείς τα δημοσιεύματα περι διατροφής μιλούν για την ομορφιά, δίαιτες αδυνατίσματος, άλλες δίαιτες για όμορφο δέρμα... ωστόσο δε βρίσκει κανείς παρά λίγα μόλις κείμενα που μιλούν για υγιή διατροφή με επίκεντρο την υγεία του εγκέφαλου.

Καθημερινά διασπώνται στο έντερο οι τροφές σε θρεπτικά συστατικά, απορροφούνται ακολούθως στην κυκλοφορία του αίματος και τελικά μεταφέρονται σε διάφορα όργανα, συμπεριλαμβανομένου του εγκεφάλου. Εκεί αποθηκεύονται στα κύτταρα και χρησιμοποιούνται για διάφορες λειτουργίες. Επιπλέον, τα θρεπτικά συστατικά από το έντερο, επιδρούν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στα νεύρα του εγκεφάλου και καταλλήγουν να έχουν επιπλέον επίδραση στις εγκεφαλικές μας λειτουργίες.

Κατά συνέπεια, η διατροφκή μας δίαιτα μπορεί να επηρεάσει μαζικά τη συναισθηματική μας ζωή. Όλες οι θρεπτικές ή νευρικές διεγέρσεις του εντέρου μεταδίδονται στον εγκέφαλο και μπορούν να προκαλέσουν μια ευρεία ποικιλία αντιδράσεων εκεί.

Η κατανάλωση π.χ. ενός λιπαρού ή ζαχαρούχου γεύματος προκαλεί συχνά συμπτώματα κόπωσης, υποτονικότητας και αίσθηση έλλειψης ενέργειας. Αυτά τα συμπτώματα ονομάζονται επίσης "ομίχλη του εγκεφάλου" (αγγλικός όρος brain fog). Αυτά τα συμπτώματα βέβαια δεν εμφανίζονται στην γαστρεντερική περιοχή, αλλά στον εγκέφαλο!

Επιπλέον τα συνθετικά πρόσθετα στα τρόφιμα μπορούν να ερεθίσουν τόσο πολύ τα νεύρα στον εγκέφαλο που με τακτική κατανάλωση προκαλούν δυσκολία συγκέντρωσης,  επιθετικότητα ή εναλλαγές της διάθεσης.

Η έρευνα δείχνει ότι η ακατάλληλη διατροφή μέσω συχνής κατανάλωσης προεπεξεργασμένων τροφίμων (χάριν ευκολίας), ανθυγιεινά λίπη, ζάχαρη, προϊόντα από λευκό αλέυρι και συνθετικά πρόσθετα προκαλούν την απώλεια σημαντικών δομικών και λειτουργικών στοιχείων στον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα την υψηλότερη ευαισθησία, τη γήρανση του εγκεφάλου και την άνοια.

"Θυμηθείτε, την επόμενη φορά που θα φάτε κάτι ανθυγιεινό, όλα τα συστατικά του θα γίνουν  μέρος του εγκεφάλου σας.!!!"


Η ανθυγιεινή διατροφή έχει αποδειχθεί ότι επηρεάζει αρνητικά την υγεία του εντέρου και του εγκεφάλου. Αλλά τι γίνεται με μια υγιεινή διατροφή; Έχει θετική επίδραση στην υγεία και τις επιδόσεις του εγκεφάλου μας; Μπορεί μια διατροφή με άφθονα φρούτα και λαχανικά να επηρεάσει πιθανώς θετικά και την ψυχή μας;

Μελέτες επιβεβαιώνουν ότι διάφορες θρεπτικές ουσίες όπως το μαγνήσιο, ο ψευδάργυρος, η βιταμίνη C, οι βιταμίνες Β, το αμινοξύ τρυπτοφάνη, ή τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα (ειδικά τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα DHA και EPA) έχουν θετική επίδραση στη δραστηριότητα του εγκεφάλου και το ορμονικό σύστημα.

Μια διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά, βότανα και μπαχαρικά, ξηρούς καρπούς και σπόρους, όσπρια και σύνθετους υδατάνθρακες, προσφέρει ένα μεγάλο ποσό όλων των σημαντικών για την υγεία του εντερικού συστήματος θρεπτικών συστατικών. Εκτός από μια υγιή εντερική χλωρίδα, αυτά τα θρεπτικά συστατικά παρέχουν επίσης τη βέλτιστη φροντίδα του εγκεφάλου και έτσι φροντίζουν να έχουμε μια καλή διάθεση και καλή ψυχική υγεία. 

Ας μην ξεχάσουμε επίσης πως μέσω της διατροφής αλλάζει η εντερική μας χλωρίδα και οι αποικίες που φιλοξενεί... 

"Οι υδατάνθρακες δεν είναι ο εχθρός. Οι σύνθετοι υδατάνθρακες όπως το ρύζι ολικής αλέσεως, οι πατάτες, οι γλυκοπατάτες ή το πλιγούρι βρώμης αποτελούν καλή πηγή ενέργειας για τον εγκέφαλό μας. "

Πίνετε άφθονο νερό


Ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει περιεκτικότητα σε νερό περίπου 85%. Κάθε αντίδραση που λαμβάνει χώρα στον εγκέφαλο χρειάζεται νερό. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να πίνετε αρκετό νερό ημερησίως.

Έχετε συμπτώματα κόπωσης, έλλειψης ενέργειας, ζάλης; Σχεδόν κανένα όργανο δεν είναι τόσο ευαίσθητο στην αφυδάτωση όσο ο εγκέφαλος. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό, ανάλογα με τη σωματική δραστηριότητα, να πίνετε τουλάχιστον 1,5 λίτρα, αλλά καλύτερα 2 λίτρα νερό ημερησίως.

"Βγείτε στον ήλιο!" - 

το φως του ήλιου είναι επίσης ένας σημαντικός παράγοντας για την ψυχική μας υγεία λόγω της παραγωγής βιταμίνης D. Η έλλειψη ηλιακού φωτός ή η έλλειψη βιταμίνης D μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την απόδοση του εγκεφάλου. Η ηλιοφάνεια είναι η καλύτερη βιοδιαθέσιμη πηγή, αλλά η πρόσθετη λήψη βιταμίνης D μπορεί να έχει νόημα κατά τους χειμερινούς μήνες μέσω της διατροφής ή ειδικών σκευασμάτων.

Συμπέρασμα

Ο οργανισμός πρέπει πάντα να θεωρείται ως μία μονάδα. Αυτό περιλαμβάνει τη σύνδεση του εντέρου και του εγκεφάλου, δηλαδή τον εντερο-εγκεφαλικό άξονα Μια αλλαγή στη διατροφή και η υγιής χλωρίδα του εντέρου που προκύπτει, αποτελούν σημαντικό βήμα στη βελτίωση της υγείας του εγκεφάλου.

Μια κακή διατροφή συνδέεται άμεσα με ένα ανθυγιεινό έντερο, το οποίο με τη σειρά του έχει αρνητικές επιπτώσεις στον εγκέφαλό μας. Μια υγιεινή δίαιτα που να προστατεύει τον εγκέφαλό μας θα πρέπει να αποτελέσει κεντρικό σημείο επιλογής μας.

Γενικότερα, μια διατροφή που προστατεύει τον εγκέφαλο έχει να προσφέρει γενικότερα πολλά οφέλη για την υγεία μας, έτσι ώστε ακόμη και η απώλεια βάρους να λειτουργεί επίσης άριστα.

"Η υγεία είναι μια απόφαση."



Πηγές>
Dr. Frieling-Paul Enck-Michael Schermann - Darm an Hirn - Der geheime Dialog unserer beiden Nervensysteme uns sein Einfluß auf unser Leben

Carabotti M, 2015 – The gut-brain axis: interactions between enteric microbiota, central and enteric nervous systems
Cryan JF, 2012 – Mind-altering microorganisms: the impact of the gut microbiota on brain and behaviour
Breit S, 2018 – Vagus Nerve as Modulator of the Brain-Gut Axis in Psychiatric and Inflammatory Disorders
Bonaz B, 2018 – The Vagus Nerve at the Interface of the Microbiota-Gut-Brain Axis
Mayer EA, 2011 – Gut feelings: the emerging biology of gut–brain communication
Gonzalez A, 2011 – The mind-body-microbial continuum




Διαφημίσεις


Αν νιώθεις πως είσαι Άνθρωπος,

Αν κατάλαβες πως ΕΣΥ είσαι αυτός

που αποφασίζει την πραγματικότητα....

Σε προσκαλώ στην κοινωνία

των Συνειδητών Συν-Δημιουργών

Στόχος μας να αγκαλιάσουμε όλο τον πλανήτη στη νέα Αρμονική Πραγματικότητα!


Olymbia MaTerra HelleNica

μέσα απο την ΕΝθύμηση, τη ΣΥΝθεση και την ΠΑΙΔΕΙΑ